Steven Hayes is een Amerikaanse psycholoog en een van de grondleggers van Acceptance and Commitment Therapy (ACT), een invloedrijke stroming binnen de cognitieve gedragstherapie. Hij is ook bekend als auteur, onderzoeker en universitair docent.
Wie Steven Hayes is
Steven C. Hayes is een klinisch psycholoog en hoogleraar psychologie aan de University of Nevada, Reno. Hij heeft een centrale rol gespeeld in de ontwikkeling van derde generatie gedragstherapieën, in het bijzonder ACT. Hayes is actief in zowel wetenschappelijk onderzoek als klinische praktijk en educatie. Hij leeft nog en blijft betrokken bij het verspreiden en verdiepen van ACT wereldwijd.
Waar Steven Hayes om bekend staat
Hayes is vooral bekend vanwege zijn rol als medeontwikkelaar van Acceptance and Commitment Therapy (ACT). Deze benadering integreert mindfulness, gedragspsychologie en acceptatieprocessen. Daarnaast heeft hij bijgedragen aan de ontwikkeling van Relational Frame Theory (RFT), een theoretisch model dat ten grondslag ligt aan ACT. Zijn werk heeft wereldwijd invloed gehad op zowel psychotherapie als gedragswetenschappelijk onderzoek.
Kernideeën van Steven Hayes
Het centrale idee van Hayes’ werk is dat psychologisch lijden meestal ontstaat door vermijding van onaangename gedachten, gevoelens en ervaringen. ACT richt zich daarom op acceptatie van deze ervaringen, gecombineerd met betrokken actie in lijn met persoonlijke waarden. Een ander belangrijk concept uit ACT is ‘cognitieve defusie’, waarbij mensen leren hun gedachten te observeren zonder zich ermee te identificeren. Hayes gelooft dat psychologische flexibiliteit – het vermogen om effectief te handelen ondanks moeilijke emoties – de sleutel is tot mentaal welzijn.
Relational Frame Theory
Relational Frame Theory (RFT) is een theoretisch model dat Hayes mede heeft ontwikkeld om te verklaren hoe taal en cognitie werken. Volgens RFT bouwen mensen betekenis op door relaties te leggen tussen concepten (zogenaamde ‘relational frames’). Deze theorie vormt de wetenschappelijke basis onder ACT en biedt inzicht in hoe gedachten en taal bijdragen aan psychisch lijden. RFT wordt ook onderzocht in andere domeinen van gedragswetenschappen.