Otto Rank was een invloedrijke Oostenrijks psycholoog en psychoanalyticus, bekend om zijn alternatieve kijk op de psychoanalyse en zijn bijdrage aan de existentiële psychologie. Hij was een vroege volgeling van Sigmund Freud, maar ontwikkelde later eigen theorieën die sterk afweken van Freud’s ideeën. Rank’s werk legde de basis voor latere psychologische benaderingen met aandacht voor persoonlijke ervaring, wilskracht en creativiteit.
Wie Otto Rank was
Otto Rank was een Oostenrijkse psycholoog geboren in 1884 in Wenen. Hij behoorde tot de eerste kring van psychoanalytici rond Sigmund Freud en leverde belangrijke bijdragen aan de ontwikkeling van de psychoanalyse. Rond 1926 brak hij met Freud en ontwikkelde hij een radicaal andere richting in de psychotherapie, die later bekend werd als existentiële psychologie. Rank overleed in 1939 in New York.
Waar Otto Rank om bekend staat
Otto Rank staat vooral bekend om zijn concept van ‘de geboortetrauma’ en zijn nadruk op de menselijke wil als drijvende kracht in de psychische ontwikkeling. In tegenstelling tot Freud, die de nadruk legde op onbewuste driften en seksuele ontwikkeling, beschouwde Rank de creativiteit, het zelfbewustzijn en de angsten die voortkomen uit het bestaan zelf als centrale thema’s in de therapie. Zijn werk beïnvloedde later belangrijke denkers als Carl Rogers, Rollo May en Viktor Frankl.
Kernideeën van Otto Rank
Een van de kernideeën van Otto Rank is dat de ervaring van geboorte het eerste existentiële trauma is, waarbij de mens de eenheid met de moeder verlaat en geconfronteerd wordt met afzondering en sterfelijkheid. Dit ‘geboortetrauma’ is volgens Rank bepalend voor latere angstervaringen. Verder benadrukte hij de menselijke wil als creatieve kracht waarmee individuen hun leven vormgeven. Hij zag therapie niet als het opsporen van onbewuste conflicten, maar als een proces waarbij de cliënt wordt geholpen om verantwoordelijkheid te nemen voor zijn bestaan en keuzes te maken vanuit persoonlijke wil en creativiteit.
De wilstheorie
In zijn ‘wilstheorie’ plaatste Rank de menselijke wil centraal als fundamenteel psychologisch principe. Waar Freud de psyche opvatte in termen van conflict tussen drift en moraal, zag Rank de wil als een dynamische, vitale kracht waarmee mensen zichzelf actief realiseren binnen hun sociale en existentiële context. Deze benadering vormde een basis voor latere humanistische en existentiële therapiestromingen.
Boeken van Otto Rank
Otto Rank publiceerde diverse werken, zowel in het Duits als in het Engels, waarin hij zijn vernieuwende psychologische inzichten uiteenzette. Zijn boeken blijven een bron van inspiratie binnen de existentiële en humanistische psychologie.