Esther van Fenema is een Nederlandse psychiater die bekendstaat om haar publieke optredens en kritische visie op de geestelijke gezondheidszorg en de maatschappelijke impact van psychische problematiek. Ze mengt zich regelmatig in het publieke debat over psychiatrie en de bredere rol van kwetsbaarheid en zelfredzaamheid in de samenleving.
Wie Esther van Fenema is
Esther van Fenema is een Nederlandse psychiater, spreker en opiniemaker. Ze heeft haar medische opleiding voltooid aan de Universiteit Leiden en specialiseerde zich later in de psychiatrie. Behalve haar werk als psychiater is ze actief als commentator, auteur en was ze betrokken bij tv-programma’s en debatten over geestelijke gezondheid en maatschappelijke thema’s. Van Fenema is ook professioneel violist en mengt medische en culturele perspectieven in haar benadering van psychisch lijden.
Waar Esther van Fenema om bekend staat
Van Fenema verwierf bekendheid door haar kritische uitspraken over de inrichting van de geestelijke gezondheidszorg (GGZ), de groeiende afhankelijkheidsmentaliteit in de samenleving en het medicaliseren van levensproblemen. Ze treedt regelmatig op in media en publieke debatten waarin ze pleit voor meer aandacht voor zingeving, sociale verbanden en eigen verantwoordelijkheid. Ook lanceerde zij het concept van de ‘beschavingsoorlog’ waarmee ze de maatschappelijke spanningen en mentale druk in de huidige samenleving duidt.
Kernideeën van Esther van Fenema
Een belangrijk uitgangspunt in het werk van Esther van Fenema is het idee dat geestelijke gezondheid niet los te zien is van maatschappelijke context, sociale structuren en betekenisgeving. Ze wijst op de toegenomen psychische klachten in een steeds individualistischere samenleving en pleit voor een integrale benadering waarin medische zorg, opvoeding, onderwijs en cultuur beter samenwerken. Haar kritiek richt zich regelmatig op de bureaucratische en technische benadering binnen de GGZ, die volgens haar voorbijgaat aan de existentiële kant van psychisch lijden.
De beschavingsoorlog
Het concept ‘beschavingsoorlog’ vormt een centraal thema in Van Fenema’s recente werk. Hiermee bedoelt ze een sluimerende culturele en mentale strijd binnen de samenleving, gekenmerkt door polarisatie, verlies van gemeenschapszin en morele verwarring. Ze waarschuwt dat veel psychische klachten voortkomen uit een breder maatschappelijk crisisgevoel en gebrek aan collectieve zingeving. Volgens Van Fenema is er een fundamentele herbezinning nodig op waarden als solidariteit, discipline en verantwoordelijkheid.
Boeken van Esther van Fenema
Esther van Fenema heeft meerdere boeken geschreven waarin ze haar inzichten over psychiatrie en samenleving verwoordt.