Douglas McGregor was een Amerikaanse managementwetenschapper die vooral bekend werd door zijn theorieën over leiderschap en motivatie in organisaties. Zijn onderscheid tussen Theorie X en Theorie Y wordt nog steeds veel gebruikt in managementstudies en personeelsbeleid.
Wie Douglas McGregor was
Douglas McGregor was een Amerikaanse psycholoog en managementdenker. Hij werd geboren in 1906 en had een invloedrijke loopbaan aan onder meer het Massachusetts Institute of Technology (MIT), waar hij als hoogleraar werkte. McGregor overleed in 1964. Hij staat bekend als een van de grondleggers van de human relations-beweging binnen de organisatiekunde.
Waar Douglas McGregor om bekend stond
McGregor werd vooral bekend door zijn formulering van Theorie X en Theorie Y, die hij introduceerde in zijn boek ‘The Human Side of Enterprise’ (1960). Met deze theorieën bood hij een nieuw perspectief op hoe managers hun medewerkers kunnen motiveren. Hij daagde het klassieke, autoritaire managementmodel uit en pleitte voor een meer mensgerichte benadering.
Kernideeën van Douglas McGregor
Het centrale idee van McGregors werk is dat de wijze waarop managers naar hun medewerkers kijken van grote invloed is op hun leiderschapsstijl. In Theorie X gaat de manager uit van het idee dat werknemers lui zijn, direct toezicht nodig hebben en weinig verantwoordelijkheid willen. Theorie Y stelt juist dat mensen van nature gemotiveerd zijn, verantwoordelijkheid willen nemen en creatief denken als zij in de juiste omstandigheden verkeren. McGregor betoogde dat managers beter presteren als zij uitgaan van Theorie Y, omdat die benadering aansluit bij de intrinsieke motivatie van mensen en leidt tot betere prestaties en meer werktevredenheid.
Theorie X en Theorie Y
Theorie X en Theorie Y vormen een raamwerk voor het begrijpen van verschillende managementstijlen. Theorie X past bij een controlerende managementstijl met veel hiërarchie, waarbij werknemers weinig autonomie hebben. Theorie Y daarentegen sluit aan bij participatief leiderschap, waarbij vertrouwen, autonomie en betrokkenheid centraal staan. McGregor benadrukte dat deze overtuigingen zichzelf vaak waarmaken: als een manager uitgaat van wantrouwen (Theorie X), zullen medewerkers zich passief gaan gedragen. Andersom geldt dat vertrouwen en ruimte (Theorie Y) juist kunnen leiden tot meer betrokkenheid en productiviteit.
Boeken van Douglas McGregor
Douglas McGregor publiceerde een beperkt aantal werken tijdens zijn leven, waarvan één boek bijzonder invloedrijk werd: ‘The Human Side of Enterprise’.