Judith Butler is een invloedrijk Amerikaans filosoof en genderwetenschapper. Zij staat wereldwijd bekend om haar werk op het gebied van genderidentiteit, performativiteit en queer theory. Butler speelt een centrale rol in het hedendaagse debat over identiteit, sociale machtsstructuren en rechten van gemarginaliseerde groepen.
Wie Judith Butler is
Judith Butler is een Amerikaanse filosoof, literatuurwetenschapper en genderonderzoeker. Zij werd geboren op 24 februari 1956 in Cleveland, Ohio. Butler is verbonden aan de University of California, Berkeley, waar zij hoogleraar is in de literatuurwetenschap en retorica. Haar denken verenigt invloeden uit de continentale filosofie, feministische theorie en queer theory.
Waar Judith Butler om bekend staat
Judith Butler staat vooral bekend om haar theorie van genderperformativiteit. Deze theorie stelt dat gender niet een vaststaande biologische essentie is, maar een proces dat voortdurend wordt geproduceerd en herhaald in sociale handelingen. Butler kreeg internationale bekendheid met haar boek ‘Gender Trouble’ (1990), dat een belangrijk fundament legde voor queer theory. Naast haar werk over gender heeft Butler ook belangrijke bijdragen geleverd aan politieke theorie, met name op het gebied van geweld, rouw en ethiek.
Kernideeën van Judith Butler
Een centraal idee in het werk van Butler is dat gender geen natuurlijke of biologische kern heeft, maar performatief tot stand komt. Dat wil zeggen: mensen ‘doen’ gender door zich op bepaalde manieren te gedragen, te spreken en zich te presenteren. Deze herhaalde handelingen creëren de illusie van een stabiele identiteit. Butler stelt dat machtsstructuren deze processen reguleren en normeren. Ook bekritiseert zij het onderscheid tussen ‘seks’ en ‘gender’ en betoogt ze dat beide sociaal geconstrueerd zijn. In latere werken richt Butler zich op onderwerpen als het lichamelijke aspect van kwetsbaarheid, de politiek van rouw en het belang van niet-geweld in het ethische denken.
Genderperformativiteit
De term genderperformativiteit verwijst naar het idee dat gender geen vooraf bestaand feit of identiteit is, maar iets dat mensen voortdurend voortbrengen door herhaalde handelingen. Deze theorie ondermijnt het traditionele onderscheid tussen man en vrouw als natuurlijke categorieën. In plaats daarvan laat Butler zien dat maatschappelijke normen bepalen welke gedragingen als ‘mannelijk’ of ‘vrouwelijk’ gelden en op welke manieren mensen aan die normen gehoor geven of ertegen ingaan. Genderperformativiteit heeft grote invloed gehad op genderstudies, queer theory en feministische theorie, en blijft tot op heden onderwerp van academisch en maatschappelijk debat.
Boeken van Judith Butler
Judith Butler heeft meerdere invloedrijke boeken geschreven. Haar meest bekende werk is ‘Gender Trouble’ uit 1990. Ook haar latere boeken zoals ‘Bodies That Matter’ en ‘Undoing Gender’ zijn centrale teksten binnen genderstudies en feministische theorie. Naast gender en identiteit schreef Butler ook over ethiek, geweld en politieke filosofie.